La Jura

(Artigo publicado an ne Diário de Trás-os-Montes,
ediçon de 2 de Júlio de 2001)
Diário de Trás-os-Montes

To ls anhos era la mesma cousa, cunsante s’achigaba la fin d’Agosto. Íban quedando cada beç más para tarde, até que l’oubalheira ls fazira tembrar cun calafrius i la sonheira ls apartasse, yá meio rendidos. Cul café fechado, podien falar sin miedo de dar guerra a naide ó, cumo tanta beç acuntecie, star solo alhi, calhados, a anchir-se de nuite, de streilhas i dun silenço que nun habie nas tierras adonde morában. Cuntando ls dous que se tenien ajuntado al grupo, éran agora cinco, trés rapazes i dues rapazas. Sendo l’última nuite daqueilhas férias an que íban a star todos ls cinco, tenien treminado nun se deitar. Ua de las rapazas iba para Fontainebleau i l’outra para Toronto, lougo a la purmanhana, i querien star cun eilhas até la salida. A soutro die era la beç dun de ls rapazes tornar para Palma de Maiorca, adonde ls pais tenien un restourante. Ls outros dous inda tenien uns quinze dies até bolber para Lisboua i Braga, adonde stában a studar. Tirando la rapaza que bibie an Fráncia, que yá tenie acabado l’ounibersidade, todos andában puls desassiete ó dezuito anhos.

Nessa hora de la çpedida, sentien cuncéncia que pouco más habie antre eilhes que un més de férias to ls beranos i un cierto gusto de stáren juntos, algo aparecido cun amisade. Crecírun an mundos que nun tenien nada a ber uns culs outros, gostában de cousas diferentes i cada un miraba pa l feturo de sue maneira. Mas, quando s’ajuntában, sentien-se acerca uns de ls outros i, a cada die que passaba, yá tenien más cousas de que falar. A cada çpedida lebában nuobas cousas que cuntar, an que todos tenien campo. I era aqueilha terrica que ls ajuntaba i ls fazie çcobrir cousas nuobas, diferentes, de que todos gostában. Quanto más ls pais se querien ber longe dalhi, más eilhes gostában daqueilha terrica, de la coincer i de saber cumo era la sue bida i la sue stória, cousas que ls pais nunca le tenien cuntado. I esso era algo de que solo falában a la nuite, apuis de tener fechado l café, cumo se solo la nuite ls oubisse sin fazer caçuada pula calhada i l scuro fazisse más armanos ls sous suonhos.

L maior porblema de ls nuossos amigos era antendéren-se a falar. Al prencípio la cousa era custosa, mas pa la fin yá todo corrie melhor. La léngua de l rapaç de Palma era l catalan mas, para alhá de l castelhano, inda falaba algue cousica de mirandés. La canadiana solo falaba anglés, anque antendira algo de pertués, mas la francesa falaba pertués mui mal. Ls pais duns i doutros la léngua que melhor falában era l mirandés, mas nunca bírun nanhue bantaige an ansinar-se-la als filhos. Naqueilha nuite de çpedida fui la rapaza que bibie ne l Canadá quien puso l porblema: i se aprendíssemos mirandés pa podermos falar melhor uns culs outros? Era más prático i podiemos aprender quaije que sin dar por esso. Ls nuossos pais puoden ansinar-mos. Até al berano que ben podemos-mos screbir por correio eiletrónico i aprender a screbir l mirandés pula anternete. Todos se rírun cula eideia. Apuis, quedórun calhados muito tiempo, cumo a scuitar l’oupenion de las streilhas. Nanhun tenie coraige de dezir que nó, pus nunca tenien bisto la cousa por aquel lado: era la maneira más prática de resolber l sou porblema. Sabien que ls pais, al salir para fuora, tenien aprendido ua nuoba léngua. Lebou tiempo, mas aprendírun-la. A eilhes nun le custara nada, pus aprendírun essa nuoba léngua çque nacírun. Éran pensamientos cumo estes que passában pula cabeça de todos.

Yá clareaba quando s’albantórun i atirórun acontra la casa de la canadiana, pa la purmeira çpedida. Las campanas dában las siete quando passórun ne l sagrado. Fui ende que la rapaza que iba para Funtenebleau rumpiu l silenço: se ls nuossos pais aprendírun la léngua que nós falamos, tamien nós podemos aprender la deilhes. Todos se rírun outra beç, agora yá sin ua punta de caçuada. Quando deixórun la canadiana an casa çpedírun-se todos a la ua: “Buona biaige i até pa l anho”, i mirórun uns pa ls outros cumo se aqueilha çpedida fusse ua jura que ls deixasse ligados para siempre, cumo aqueilhas cousicas que nin se dá por eilhas, mas arrólhan caminos d’antendimiento antre pessonas i mundos mui diferentes.


Tornar a l'amprensa

Última actualizaçon: 6 d'Outubre de 2001
Autor: Amadeu Ferreira (Diário de Trás-os-Montes)
Respunsable: Reis Lima Quarteu